Vragenlijsten (GGZ)
Introductie
Doel
Gestandaardiseerde vragenlijsten spelen een belangrijke rol in het verbeteren van zorgkwaliteit en het monitoren van behandeleffectiviteit. Op deze pagina worden twee belangrijke soorten vragenlijsten toegelicht. Dit zijn de Routine Outcome Monitoring (ROM) en Consumer Quality Index (CQI) vragenlijsten.
Overzicht van de inhoud
Dit is een algemene informatiepagina over de ROM en CQI vragenlijsten, en beschrijft hun functie in de GGZ, en praktische toepassing. ROM- en CQI-specifieke informatie, zoals opbouw van de berekeningen, is te vinden op de eigen pagina's van ROM en CQI op Normenkaderzorg.nl.
Routine Outcome Monitoring (ROM)
ROM is een systematische benadering waarbij op regelmatige basis informatie wordt verzameld over de gezondheid en het welzijn van cliënten tijdens behandeling in de GGZ. Middels ROM kan niet alleen het type en de ernst van de psychopathologie worden beschreven, maar het geeft door de reguliere metingen ook informatie over de effectiviteit van de behandeling. Het geeft dus ook feedback voor patiënt en behandelaar over de progressie die is gemaakt gedurende het behandeltraject. Verschillende ROM vragenlijsten zijn ontworpen om diverse aspecten van de geestelijke gezondheid objectief te meten, zoals symptomen, functioneren en kwaliteit van leven.
Enkele voorbeelden van veelgebruikte ROM-vragenlijsten zijn HoNOS (Health of the Nation Outcome Scales), SDQ (Strengths and Difficulties Questionnaire), MANSA (Manchester Short Assessment of Quality of Life) en OQ45 (Outcome Questionnaire 45). Deze vragenlijsten bieden een gestandaardiseerde manier om de voortgang van de behandeling te volgen en het behandelplan, indien nodig, aan te passen.
T-scores en delta-T (ROM)
De pluriformiteit van de vragenlijsten die gebruikt worden voor ROM heeft als gevolg dat verschillende vragenlijsten ook verschillende uitkomsten geven. Hierdoor is het lastig om de hoogte van de score betekenis te kunnen geven. Om deze uitkomsten met elkaar te kunnen vergelijken gebruikt men de t-scores. Dit is een score binnen een uniforme meetschaal, die loopt van 0-100. De verschillende uitkomsten van de vragenlijsten worden dus getransformeerd naar uitkomsten tussen 0 en 100.
Delta-T staat voor de verandering in T-scores over tijd. Bijvoorbeeld wanneer er een bepaling van het welzijn van de cliënt vóór- en na behandeling wordt gedaan, kan hiermee dus de voortgang van de behandeling worden bepaald. Als een delta-T score een positieve waarde heeft, betekent dit dat het welzijn van de patiënt is verbeterd over de gemeten tijdsperiode. Als een delta-T score een negatieve waarde heeft, betekent dit dat het welzijn van de patiënt is verslechterd over de gemeten tijdsperiode.
Hoe ValueCare de (delta) T-scores weergeeft, is te vinden op de specifieke ROM pagina.
ROM Subschalen
Subschalen binnen ROM vragenlijsten verwijzen naar specifieke categorieën of domeinen waarin symptomen, klachten, of het functioneren van de cliënt worden gemeten. Elke subschaal is gericht op een specifiek aspect van de psychische gezondheid of het welzijn van de cliënt. Hiermee kan dus de voortgang van cliënten middels ROM vragenlijsten worden beoordeeld op de verschillende subschalen. Voorbeelden van subschalen kunnen zijn:
- Depressie: meet symptomen zoals somberheid, gebrek aan interesse, vermoeidheid en gevoelens van waardeloosheid.
- Angst: richt zich op symptomen van angst, zoals nervositeit, paniek en fysieke angstverschijnselen.
- Sociaal Functioneren: beoordeelt hoe iemand functioneert in sociale situaties, inclusief relaties en communicatie.
- Kwaliteit van Leven: meet hoe iemand zijn of haar levenskwaliteit ervaart, waaronder tevredenheid met het leven, levensomstandigheden, en algemeen welzijn.
- Somatische Symptomen: beoordeelt lichamelijke klachten die kunnen samenhangen met psychische problemen.
De specifieke subschalen die in een ROM-vragenlijst worden gebruikt, kunnen variëren afhankelijk van de focus van de behandeling en de specifieke behoeften van de cliënt. Deze zijn belangrijk om een gedetailleerd en genuanceerd beeld te krijgen van de problematiek, en voortgang, van de cliënt.
Consumer Quality Index (CQI)
De CQI is een meetinstrument om ervaringen van cliënten met hun geleverde zorg te beschrijven. Het beschrijft aspecten zoals communicatie met zorgverleners, toegankelijkheid van zorg, en tevredenheid over de ontvangen behandeling. CQI-vragenlijsten worden vaak ingezet om de kwaliteit van zorg vanuit het perspectief van de patiënt te beoordelen. Hierbij worden patiënten actief betrokken bij het evalueren en verbeteren van de zorgkwaliteit. Voorbeelden van CQI-vragenlijsten omvatten vragen over de behandelrelatie, wachttijden, en de mate waarin de ontvangen zorg aansluit bij de behoeften van de patiënt.
CQI Subschalen
Subschalen binnen CQI vragenlijsten verwijzen naar specifieke categorieën of domeinen binnen de ervaringen van de cliënt met het zorgtraject. Hiermee kunnen dus verschillende delen van de ervaring worden beoordeeld ter verbetering van de zorgkwaliteit. Er zijn 4 belangrijke subschalen van elkaar te onderscheiden.
- Bejegening: een respectvolle en empathische bejegening draagt bij aan een positieve zorgervaring. Deze subschaal meet de kwaliteit van de interacties tussen cliënt en zorgverlener en benadrukt het belang van respectvolle communicatie.
- Informatievoorziening: het beoordelen van de informatieverstrekking is essentieel voor een begrijpelijke en transparante communicatie tussen zorgverlener en cliënt. Deze subschaal evalueert de helderheid en relevantie van verstrekte informatie.
- Samen beslissen: deze subschaal richt zich op de samenwerking tussen verschillende zorgverleners en de mate waarin de cliënten mee konden beslissen over hun zorgtraject. Een goede samenwerking verbetert de algehele zorgcoördinatie en resulteert in een meer samenhangende behandeling.
- Uitvoering behandeling: deze subschaal richt zich op de tevredenheid van de cliënt met het behandeltraject. Hier wordt beoordeeld op tevredenheid met de behandeling, maar ook met de uitkomsten.
Combinatie ROM en CQI
Door een combinatie te gebruiken van ROM- en CQI-vragenlijsten, kan er een holistisch beeld worden gevormd van de kwaliteit van de geleverde zorg in de GGZ. Hier wordt niet alleen de effectiviteit van de behandeling beschreven, maar ook de cliënt-ervaring en tevredenheid. Dit draagt bij aan het streven naar continue kwaliteitsverbetering binnen de GGZ.
Toepassing van ROM en CQI in de GGZ
Nederlandse GGZ instellingen gebruiken deze gestandaardiseerde vragenlijsten voor diverse doeleinden. Enkele belangrijke toepassingsgebieden zijn:
- Behandelmonitoring en evaluatie: hier speelt voornamelijk ROM een belangrijke rol. De vragenlijsten binnen ROM geven namelijk belangrijke informatie over de voortgang van het behandelplan, middels systematische metingen. Het geeft ook een indicatie van de effectiviteit van de behandeling, waardoor gestuurd kan worden op behandelingsmethoden.
- Kwaliteitsverbetering: hier speelt voornamelijk CQI een belangrijke rol. Zoals eerder aangegeven kan via vragenlijsten binnen de CQI de ervaring van de patiënt worden beschreven, die informatie kan geven over de kwaliteit van zorg vanuit hun perspectief. Deze feedback kan worden gebruikt om verbeteringen in de zorgverlening door te voeren.
- Beleidsvorming en benchmarking: verzamelde gegevens uit vragenlijsten dienen als waardevolle informatie voor beleidsvorming en benchmarking. Instellingen kunnen trends analyseren, vergelijkingen maken met nationale benchmarks, en beleidsbeslissingen nemen op basis van deze gegevens.
- Patiëntgerichte zorg: het gebruik van CQI vragenlijsten benadrukt het belang van patiëntgerichte zorg. Door de ervaringen en behoeften van patiënten actief te meten en te integreren in het zorgproces, streven instellingen naar zorg die beter aansluit bij de individuele verwachtingen en wensen van de patiënt.
- Kwaliteitsaccreditatie: het systematische gebruik van ROM en CQI draagt bij aan het voldoen aan kwaliteitsnormen en accrediteringseisen binnen de GGZ. Het helpt instellingen bij het aantonen van hun inzet voor continue verbetering en transparantie.
- Wetenschappelijk onderzoek: de verzamelde gegevens uit ROM-vragenlijsten worden ook vaak gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Deze data dragen bij aan het vergroten van kennis over behandeleffectiviteit en het begrijpen van psychische gezondheidstrends
KPI's en dashboards
Voor ROM biedt ValueCare verschillende dashboards in het portaal.
Deze zijn te vinden onder Meer dashboards > ROM > ROM - Delta t-score en Meer dashboards > ROM > ROM - Proces valide metingen.
Zie hieronder een overzicht:
| Dashboard | Tegel | Toelichting |
|---|---|---|
| Delta t-score | Delta T-score ROM per maand | Delta-T wordt per patient/behandeling berekend als de verschilscore tussen de vorige meting en huidige meting. |
| Delta T-score ROM per organisatieniveau | ||
| Delta T-score ROM per soort vragenlijst | ||
| Delta T-score ROM per RCI | ||
| Proces valide metingen | Valide ROM metingen per maand | De rapportage toont het aantal valide metingen. De rapportagedatum is gelijk aan de datum waarop de meting is afgenomen of anders de uiterlijke datum waarop de meting verwacht wordt. |
| Valide ROM metingen per organisatieniveau | ||
| Valide ROM metingen per soort vragenlijst | ||
| Valide ROM metingen per soort meetmoment | ||
| Effectmeting | ROM RCI score per maand | Alle RCI waarden van diverse meetinstrumenten zoals IDS-SR, HoNOS65, etc. gegroepeerd per dbc sluitdatum (einddatum DBC)
Deze rapportage laat de gemiddelde ROM Deltra-t score zien. |
| ROM HoNOS65 subschalen | Deze rapportage laat de ruwe scores van de voor- en nameting zien voor 11 vragen uit de HoNOS65 vragenlijst. | |
| ROM RCI score per diagnosegroep | Deze rapportage laat de ROM RCI score zien per diagnosegroep. In de tabel onder de grafiek is meer verdiepende data te vinden. Deze rapportage laat de gemiddelde ROM Delta-T score zien. | |
| ROM CANSAS subschalen | Deze rapportage laat de ruwe scores van de voor- en nameting zien voor 25 vragen uit de CANVAS vragenlijst.
Proportie cliënten met onopgeloste zorgbehoeften is het percentage cliënten dat minimaal 1 heeft gescoord op de subschaal "onopgeloste zorgbehoeften" tov het totaal aantal cliënten. | |
| Effectmeting Delta t-score | ROM Delta-T score per maand | Rapportage: gemiddelde ROM Delta-T score per maand. |
| ROM Delta-T score per org. niv. | Rapportage: gemiddelde ROM Delta-T score per organisatie niveau. | |
| ROM Delta-T score per diagnosegroep | Rapportage: gemiddelde Delta-T score per diagnosegroep. | |
| ROM Delta-T score per jaar | Rapportage: gemiddelde Delta-T score per jaar. |