WMO-monitor
LET op: De WMO-monitor is nog onder ontwikkeling. Er kunnen zodoende nog wijzigingen worden doorgevoerd.
WMO-monitor
← Terug naar GGZ Stuurinformatie
De WMO-monitor geeft grip op omzet, toewijzingen, facturatie en resultaten binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO).
Deze module ondersteunt sturing op WMO-productie en financiële uitnutting. Inzichten tonen omzet per maand, product, financier en gemeente, facturatiestatus, toewijzing, kosten, waarde, omzet en onderliggende datasets.
Typische stuurvragen
- Voorbeeld: Hoe ontwikkelt omzet zich per maand, status, product, financier en gemeente?
- Voorbeeld: Welke toewijzingen worden benut en waar ontstaan risico’s in facturatie of onderproductie?
- Voorbeeld: Hoe verhouden kosten, waarde en omzet zich?
Bronnen
EPD- en WMO-administratiegegevens, financierings-/toewijzingsinformatie en facturatiegegevens.
Dashboardoverzicht
Onderstaande tabel toont de beschikbare dashboards en het aantal inzichten (KPI's) op dat dashboard. Informatie over de specifieke kpi's zie je in de sectie hieronder.
| Dashboard | Totaal |
|---|---|
| WMO-monitor | 4 |
| WMO-monitor - Uitnutting toewijzing | 4 |
| WMO-monitor - Omzet naar facturatiestatus | 2 |
| WMO-monitor - Datasets | 3 |
Inzichten per dashboard
Onderstaande tabel toont alle inzichten (kpi's) per dashboard met een toelichting. Klik op 'uitvouwen' om alle regels weer te geven.
| Dashboard | Inzicht | Toelichting |
|---|---|---|
| WMO-monitor | WMO-monitor - omzet per maand per status | Voor de WMO de omzet per jaar per maand per status. |
| WMO-monitor | WMO-monitor - omzet per financier per jaar naar status | Voor de WMO de omzet per jaar per financier per status. |
| WMO-monitor | WMO-monitor - Omzet per product per jaar naar status | Voor de WMO de omzet per jaar per product per status. |
| WMO-monitor | WMO-monitor - omzet per gemeente per jaar naar status | Voor de WMO de omzet per jaar per gemeente per status. |
| WMO-monitor - Uitnutting toewijzing | WMO-monitor - Uitnutting toewijzingen per sluitmaand | Deze rapportage toont het aantal geschreven uren en zet deze af tegen het aantal toegewezen uren. Daaruit volgt de uitnutting van toewijzingen. |
| WMO-monitor - Uitnutting toewijzing | WMO-monitor - Uitnutting toewijzingen per financier | Deze rapportage toont het aantal geschreven uren en zet deze af tegen het aantal toegewezen uren. Daaruit volgt de uitnutting van toewijzingen. |
| WMO-monitor - Uitnutting toewijzing | WMO-monitor - Uitnutting toewijzingen per productcode | Deze rapportage toont het aantal geschreven uren en zet deze af tegen het aantal toegewezen uren. Daaruit volgt de uitnutting van toewijzingen. |
| WMO-monitor - Uitnutting toewijzing | WMO-monitor - Uitnutting per cliënt en toewijzing | Deze rapportage toont het aantal geschreven uren en zet deze af tegen het aantal toegewezen uren. Daaruit volgt de uitnutting van toewijzingen. |
| WMO-monitor - Omzet naar facturatiestatus | WMO-monitor - Omzet naar facturatiestatus | — |
| WMO-monitor - Omzet naar facturatiestatus | WMO-monitor - Omzet per maand naar facturatiestatus | — |
| WMO-monitor - Datasets | Dataset WMO-monitor - Resultaat | Deze dataset toont het resultaat met status over de jaren van de WMO. |
| WMO-monitor - Datasets | Dataset WMO-monitor - Toewijzingen | Deze dataset toont de toewijzingen over de jaren van de WMO. |
| WMO-monitor - Datasets | Dataset WMO-monitor - Facturatiestatus | Deze dataset toont de facturatiestatus over de jaren van de WMO. |
Doelgroep
De WMO-monitor is ontwikkeld om de financiële resultaten binnen de WMO per jaar per gemeente te volgen. De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) is bedoeld voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om zo zelfstandig mogelijk mee te doen in de samenleving. Het gaat om mensen met een beperking, ouderen en hun mantelzorgers die hulp nodig hebben bij zelfredzaamheid, participatie of dagelijkse ondersteuning. De ondersteuning is bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar. Indien nodig kan hulp worden voortgezet of uitgebreid, afhankelijk van de persoonlijke situatie.
Organisatie van ondersteuning en financiering
De Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) is onderdeel van het sociaal domein en valt volledig onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit betekent dat gemeenten bepalen welke inwoners ondersteuning ontvangen, welke vormen van hulp worden ingezet en welke zorgaanbieders deze mogen uitvoeren. De gemeentelijke financiering zorgt ervoor dat de ondersteuning lokaal georganiseerd wordt, waardoor beter kan worden ingespeeld op de specifieke behoeften en omstandigheden van de inwoners. Dit sluit aan bij het principe van een integrale, persoonsgerichte benadering: de gemeente is regisseur en kan maatwerk leveren, afgestemd op de lokale situatie en individuele behoeften.
Sinds de invoering van de WMO in 2015 is het berichtenverkeer en de administratie rondom WMO-voorzieningen landelijk gestandaardiseerd. Dit gebeurt via de iWmo-standaard, een systeem van uniforme berichten tussen gemeenten, zorgaanbieders en andere betrokkenen. Hierdoor wordt het mogelijk om de processen rond aanvragen, toewijzingen, wijzigingen, start- en stopmeldingen en declaraties gestroomlijnd en eenduidig te registreren. De landelijke standaard bevordert niet alleen de efficiëntie en transparantie, maar vereenvoudigt ook de verantwoording van uitgaven en prestaties aan het Rijk, en maakt betrouwbare monitoring door gemeenten mogelijk.
Verzoek om toewijzing (WMO315)
De zorgaanbieder of de cliënt verzoekt de gemeente om een toewijzing voor het leveren van Wmo‑ondersteuning. Het Verzoek om toewijzing‑bericht (WMO315) wordt alleen gebruikt in situaties waarin de ondersteuningsbehoefte al is vastgesteld, maar de gemeente nog geen toewijzing/beschikking heeft afgegeven. Het WMO315‑bericht is daarmee één van de rechtmatigheidsberichten.
Na ontvangst stuurt de gemeente binnen een gestelde termijn een retourbericht om aan te geven dat het Verzoek om toewijzing (WMO315) is ontvangen. De gemeente die het verzoek ontvangt, is verplicht te toetsen of de cliënt op basis van het woonplaatsbeginsel onder haar verantwoordelijkheid valt. Wanneer dat zo is, stuurt de gemeente een officiële toewijzing/beschikking (WMO301) voor de te leveren ondersteuning of, wanneer hier gegronde redenen voor zijn, een antwoordbericht (WMO319) met daarin een afwijzing of een melding van nader onderzoek.
Toewijzing/beschikking (WMO301)
Met de toewijzing/beschikking (WMO301) geeft de gemeente de aanbieder opdracht tot levering van WMO‑ondersteuning aan een specifieke cliënt. Het bericht geeft de aanbieder het recht om de ondersteuning te leveren en is daarmee één van de rechtmatigheidsberichten.
In de toewijzing wordt het toegewezen product omschreven. Dit product kan aspecifiek zijn (alleen een productcategorie) of specifiek (binnen de productcategorie wordt een specifieke productcode toegewezen). In de toewijzing wordt aangegeven welke aanbieder welk product moet leveren, met welke omvang en voor welke periode. Dit kan een periode zonder einddatum zijn.
Starten WMO‑ondersteuning (WMO305)
Met het Startbericht (WMO305) geeft de aanbieder aan de gemeente door wanneer de levering van WMO‑ondersteuning is gestart. Het bericht is bedoeld om de gemeente inzicht te geven in de daadwerkelijke start van de ondersteuning. Er kunnen geen rechten ontleend worden aan dit bericht; er mag bijvoorbeeld geen afhankelijkheid met de betaling (declaratie of facturatie) bestaan. Het Startbericht (WMO305) is daarmee één van de regieberichten.
Beëindigen WMO‑ondersteuning (WMO307)
Met het Stopbericht geeft de aanbieder aan de gemeente door wanneer de levering beëindigd is en wat de reden is van de beëindiging. Het bericht is bedoeld om de gemeente inzicht te geven in de daadwerkelijk levering van zorg en ondersteuning. Er kunnen geen rechten ontleend worden aan dit bericht, dat wil bijvoorbeeld zeggen dat er geen afhankelijkheid met de betaling (facturatie) mag bestaan. Het Stopbericht is daarmee één van de regieberichten. Indien de start van de levering is doorgegeven met een Startbericht, wordt de beëindiging van de levering altijd doorgegeven met een Stopbericht. De beëindiging kan plaatsvinden op initiatief van de gemeente: de aanbieder ontvangt een intrekkingsbericht van de gemeente. Met het Stopbericht geeft de aanbieder door wanneer de levering definitief gestopt is.
Verzoek om wijziging (WMO317)
Wanneer de aanbieder tijdens de levering van de ondersteuning vaststelt dat de toegewezen voorziening moet worden aangepast, kan een Verzoek om wijziging (WMO317) worden ingediend bij de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een ophoging van het volume binnen de geldende termijn of om een verlenging van de toewijzing met dezelfde omvang. Een verlenging kan niet worden aangevraagd voor toewijzingen met een volume dat voor de gehele looptijd van de toewijzing geldig is.
Antwoordbericht (WMO319)
Als de gemeente nader onderzoek moet doen naar een Verzoek om toewijzing (WMO315) of een Verzoek om wijziging (WMO317), of als een verzoek wordt afgewezen, wordt het antwoordbericht (WMO319) gebruikt. In dit bericht geeft de gemeente aan wat het besluit is, bijvoorbeeld een afwijzing, nader onderzoek of aanvullende vragen.
Registratie
Productcategorie
Voor de Wmo-producten is landelijk een aantal productcategorieën vastgesteld (codelijst WMO020), die verplicht gebruikt moeten worden in de berichten. Deze categorieën sluiten aan bij de indeling die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voorstelt voor de financiële verantwoording van Wmo-voorzieningen. Zo kunnen de productcategorieën een plek krijgen in de landelijke financiële verantwoording die gemeenten moeten afleggen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook uit de afstemming met ketenpartners zoals CAK en SVB blijkt dat hun productindelingen hier goed op aansluiten.
Productcode
Onder de productcategorieën zijn productcodes gedefinieerd, als verbijzondering binnen een productcategorie. Deze codes, die specifieker beschrijven om welk product of welke dienst het gaat, zijn opgenomen in de Standaardproductcodelijst WMO (WMO021). Gemeenten en aanbieders spreken onderling af welke van deze productcodes zij gebruiken, zodat de codes passen bij de gekozen WMO-uitvoering.
Zorginstituut Nederland adviseert gemeenten en aanbieders om zoveel mogelijk gebruik te maken van de codes op de standaardproductcodelijst, omdat dit bijdraagt aan minder administratieve variëteit. Gemeenten mogen besluiten om de standaardproductcodelijst niet te gebruiken. Zij mogen dan zelf productcodes definiëren binnen de vastgestelde productcategorieën. Samen met de aanbieder leggen ze vast welke codes gebruikt mogen worden bij welke productcategorie. In dat geval adviseert het Zorginstituut om codes te kiezen die niet voorkomen op de standaardproductcodelijst, om verwarring te voorkomen.
Eenheid
De eenheid geeft aan in welke vorm het volume van de geleverde Wmo‑ondersteuning wordt geregistreerd en afgerekend. Binnen de informatiestandaarden (iWmo 3.2) worden onder andere de volgende eenheden gebruikt:
- 01 - Facturatie in geregistreerde minuten
- 04 - Facturatie in geregistreerde uren
- 14 - Facturatie in geregistreerde verblijfsdagen
- 16 - Facturatie in geregistreerde dagdelen
- 82 - Facturatie stuks output
- 83 - Facturatie volgens vastgesteld tarief (€)
- 84 – Facturatie stuks inspanningsgericht
Sinds de invoering van de informatiestandaarden iWmo 3.0 en verder (waaronder iWmo 3.2) worden dezelfde eenheidscodes gebruikt als in iJw. Voorheen werd binnen de WMO‑standaard, net als bij de Jeugdwet, de eenheid ‘82 – Facturatie volgens arrangement’ gebruikt. Deze is opgesplitst in:
- 82 – Facturatie stuks output
- 84 – Facturatie stuks inspanningsgericht
Declarabiliteit is afhankelijk van de aanwezigheid van de cliënt. Namelijk, enkel contacten met aanwezige cliënten zijn declarabel. No show contacten worden uitgesloten.
Frequentie
De frequentie geeft aan hoe frequent er gefactureerd zal gaan worden. De volgende frequenties zijn vastgesteld:
- - Per dag
- - Per week
- - Per 4 weken
- - Per maand
- - Per jaar
- - Totaal binnen geldigheidsduur beschikking
Volume
Het volume geeft het vastgestelde maximum aan en is afhankelijk van de eenheid. Met andere woorden, een volume van 10.000 betekent bij eenheid 01, 10.000 minuten, maar betekent bij eenheid 83, 10.000 euro.
Status
Er zijn 2 statussen van financiering in de WMO-monitor, namelijk:
- Gefactureerd - Van alle producten alle factuurmomenten.
- Onderhanden werk (OHW)- Van alle producten de waarde die nog niet gefactureerd is maar al wel gerealiseerd. De OHW waarde van een product wordt per eenheid anders berekend:
- 01: Som van de tijd van alle contacten na de laatste datum tot uit factuur vermenigvuldigd met het afgesproken tarief.
- 04: Som van de tijd van alle contacten na de laatste datum tot uit factuur vermenigvuldigd met het afgesproken tarief.
- 14: Som van alle verblijfsdagen na de laatste datum tot uit factuur vermenigvuldigd met het afgesproken tarief.
- 16: Som van alle dagdelen na de laatste datum tot uit factuur vermenigvuldigd met het afgesproken tarief.
- 82: Som van alle mijlpalen die wel behaald zijn maar nog niet gefactureerd zijn vermenigvuldigd met het afgesproken tarief.
- 83: Het afgesproken volume maal de resterende looptijd (afhankelijk van frequentie) na laatste datum uit factuur.
- 84: Som van de productie maal het afgesproken tarief na laatste datum uit factuur
Uitnutting
Uitnutting verwijst naar de verhouding tussen de hoeveelheid geleverde zorg en de hoeveelheid toegewezen zorg. Een uitnutting van 100%, betekent dat het volledige toegewezen budget is verbruikt. Als de uitnutting boven de 100% komt, is er een financieel risico voor de zorg die geleverd wordt voor die toewijzing.
P x Q
Voor PxQ toewijzingen (eenheden 01, 04, 14, 16) wordt er toegewezen in minuten, uren, verblijfsdagen, of in dagdelen. Hiervoor wordt de berekening van de uitnutting berekend op basis van de geschreven tijd.
| Eenheid | Uitnutting | Te besteden uren |
| 01 - Per minuut | Aantal geschreven minuten / toegewezen minuten | Toegewezen minuten - aantal geschreven minuten |
| 04 - Per uur | Aantal geschreven uren / toegewezen uren | Toegewezen uren - aantal geschreven uren |
| 14 - Per verblijfsdag | Aantal geschreven verblijfsdagen / toegewezen verblijfsdagen | Toegewezen verblijfsdagen - aantal geschreven verblijfsdagen |
| 16 - Per dagdeel | Aantal geschreven dagdelen / toegewezen dagdelen | Toegewezen dagdelen - aantal geschreven dagdelen |
Arrangementen
Voor product-eenheden 82, 83, en 84 wordt er toegewezen in een bedrag. Daardoor gaat de berekening voor de uitnutting en de te besteden uren net wat anders dan bij P x Q producten. Om van een toegewezen bedrag tot het aantal toegewezen uren te komen, werkt de WMO-monitor met een steltarief. Dit tarief is in te stellen in de beheertabel "Tarieven per soort GGZ zorg".
| Eenheid | Uitnutting | Te besteden uren | Toegewezen uren |
| 82 - Stuks (output)
83 - Euros 84 - Stuks (inspanning) |
Geschreven tijd * steltarief / toegewezen bedrag | ( Toegewezen bedrag / steltarief ) - geschreven tijd | Toegewezen bedrag / steltarief |
Inrichting en beheer
Zie Inrichting, datakwaliteit, RLS en beheer voor bronkoppelingen, normen, standaardfilters, Row Level Security en beheertabellen.
